Psychologia – fatals.info

Pojęcie „kariery zawodowej” mimo, że w mowie potocznej wydaje się dość oczywistym pojęciem, posiada wiele znaczeń. Tak więc o karierze zawodowej można mówić w kategoriach rezultatów, stanu docelowego wcześniej podjętych działań człowieka, w odniesieniu do jego aktywności zawodowej. W tym rozumieniu może ona dotyczyć kierowniczych stanowisk w zarządach danych firm, zdobycia prestiżowych zawodów typu lekarz, adwokat itp. bądź osiągnięcia maksymalnych zaszczytów w danym zawodzie, związanych ze wzrostem kompetencji, np. tytuł profesora zwyczajnego. Pojęcie kariery zawodowej może także odnosić się do procesu, w który zaangażowana jest aktywna zawodowo jednostka, a który można przyrównać do wspinania się po szczeblach hierarchii organizacji
Dla potrzeb niniejszego opracowania kariera zawodowa jest ukształtowaną sekwencją postaw i powiązanych z nimi konkretnych aktów zachowań wobec doświadczeń związanych z pracą zawodową w określonych organizacjach, w których człowiek uczestniczy na przestrzeni swojego życia.
Kariera zawodowa obejmuje w zasadzie każdy typ pracy (np. zarówno pracę, za którą człowiek otrzymuje wynagrodzenie, jak i wykonywaną z dobrej woli, „społecznie”)
Wyróżniamy następujące etapy kariery zawodowej:
- okres przygotowania do pracy,
- okres podjęcia pracy w danej organizacji,
- wczesny okres kariery zawodowej,
- okres kariery „wieku średniego”,
- późny okres kariery zawodowej (kariera wieku przedemerytalnego
Etap 1 – Okres przygotowania do pracy
Pierwsze stadium obejmuje okres do 25 roku życia. Najważniejsze zadania, które w tym czasie powinny zostać wykonane, to wybór zawodu i zdobycie niezbędnych kwalifikacji.
Etap 2 – Okres podjęcia pracy
Kluczowymi wydarzeniami okresu podjęcia pracy stają się wybór rodzaju pracy i konkretnego miejsca pracy. Omawiane stadium kariery występuje zazwyczaj między 18 a 25 rokiem życia.
Etap 3 – Okres wczesnej kariery zawodowej
Głównym zadaniem stadium wczesnej kariery zawodowej jest osiągnięcie stabilizacji w określonego typu działalności zawodowej – pracy oraz organizacji. Okres ten charakteryzują dwa rodzaje wymagań:
- dostosowanie się do „świata dorosłych”,
- dążenie do osiągnięcia sukcesu w jednej wybranej dziedzinie. Okres ten pojawia się w życiu człowieka między 25 a 40 rokiem życia.
Etap 4 – Okres kariery wieku średniego
Średni wiek w karierze zawodowej (40-55 lat) stanowi swoisty pomost między okresem wczesnej kariery zawodowej a dojrzałością zawodową. Charakterystyczne dla tego stadium jest dokonanie weryfikacji zaplanowanych wcześniej działań – w kategoriach, na ile udało się je zrealizować, a następnie autorefleksji i ewentualnej reorganizacji stylu życia w odniesieniu do wcześniejszego stadium
Etap 5 – Okres późnej kariery zawodowej
Okres ten obejmuje zarówno zaangażowaną aktywność zawodową jak i stopniowe przygotowanie do rezygnacji z aktywności zawodowej. Osoby znajdujące się na tym etapie wskazują negatywne ustosunkowanie do wieku emerytalnego, poczucie zagrożenia, lęk przed zbliżającą się starością, poczucie społecznego odrzucenia i niepełnowartościowości w stosunku do wcześniejszych etapów.